Jüpiterin Uydusu Callisto
Jüpiterin Uydusu Callisto Hakkinda Bilmedikleriniz
Callisto (ya da diğer ismiyle Jüpiter VI), Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni olan Jüpiter’in doğal bir uydusudur. Jüpiter’in doğal uyduları içerisinde boyutuyla, doğal uydu Ganymede’nin ardından ikinci sırada gelen Callisto, aynı zamanda Güneş Sistemi içerisindeki üçünü büyük uydu konumuna sahiptir. Ortalama yarıçap olarak (aşağı yukarı 2400 kilometre) Dünya’nın ortalama yarıçapının üçte birinden biraz fazla, Güneş Sistemi’nin en küçük gezegeni olan Merkür’le hemen hemen aynıdır (aşağı yukarı 2450 km).
Öte yandan, çoğunluğu eşit oranda kayalar ve çeşitli buzlardan oluşan bu uydu Dünya’nın hemen hemen yarısı kadar bir özkütleye sahip olması sebebiyle Merkür’ün kütlesinin yalnızca üçte birine sahiptir. Jüpiterin Uydusu Callisto, Jüpiter etrafındaki ortalama saatte 8200 km dönüş hızı ile Jüpiter’in dört büyük uydusu içerisinde en yavaş olanıdır.
Yapılan çalışmalarda, Callisto’nun özellikle 100 km’yi aşan derinliklerinde sıvı durumda su bulunma olasılığı ortaya çıkmıştır. Bu Jüpiterin Uydusu Callisto üzerinde yaşamın olası olduğunu göstermektedir. Üstelik düşük radyasyon seviyeleri de böyle bir olasılığı arttırsa da, Jüpiter’in dört büyük uydusundan bir diğer olan Europa üzerindeki şartların yaşam için daha uygun olduğu bulunmuştur.
Jüpiter ve Uyduları
Güneş sistemimizdeki en büyük gezegen Jüpiter, ismini Roma mitolojisindeki en büyük tanrı olan tanrı Jüpiter’den almıştır. Güneş sistemindeki diğer tüm gezegenlerin iki katından fazla kütleye sahip olan ve Dünya’dan gözlenen cisimler içindeki en parlak üçüncü cisim olan bu Gaz Devi, bilinen 79 adet doğal uyduya sahiptir. Bu çok sayıdaki uydu içerisinde en büyükleri, Galilei Uyduları olarak bilinen dört büyük uydudur.
Her ne kadar Galilei Uyduları ismi onları keşfeden Galilei’den gelse de, uyduların tek tek isimleri, onları aynı dönemde keşfeden Simon Marius’un verdiği isimlerdir: Ganymede, Io, Europa ve Callisto. Bunlar Zeus’un (tanrı Jüpiter’in Yunan mitolojisindeki karşılığı) aşıklarının isimleridir.
Callisto’nun Keşfi
Jüpiterin uydusu Callisto, 1609-1610 yılları arasında, İtalyan gökbilimci Galileo Galilei tarafından keşfedilmiş, aynı dönemde ondan bağımsız olarak Alman gökbilimci Simon Marius tarafından da bulunmuştur. Bu keşif, Galilei’nin geliştirerek kullandığı teleskobun önemini de ortaya koymuştur. Bu devasa uydular, o güne kadar Dünya dışında bir gezegen çevresinde keşfedilen ilk uydular olmuşlardır.
